Ministerstwo Środowiska

  1. Aktualności (0)
  2. Książka Adresowa (1)
  3. Ministerstwo (2)
  4. departamenty (3)
  5. inne jednostki (4)
  6. kierownictwo (5)
  7. kontakty (6)
  8. kontrole (7)
  9. kwalifikacje hydrologiczne (8)
  10. » (9)
  11. majątek (10)
  12. misja i wizja (11)
  13. organy doradcze (12)
  14. Państwowa Rada Ochrony Przyrody (13)
  15. rejestry, ewidencje, archiwa (14)

Wykaz zagadnień do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje ogólne i zawodowe wymagane od osób wykonujących dokumentacje hydrologiczne (obowiązujący w roku 2007)

HYDROLOGIA - PROBLEMY OGÓLNE

1. Cykl hydrologiczny, lądowa część cyklu hydrologicznego
2. Zlewisko, dorzecze, zlewnia – podstawowe definicje
3. Rzeka, potok, strumień – podstawowe definicje 
4. Morfologia koryta rzecznego
5. Podstawowe procesy hydrologiczne – wzajemne zależności
6. Przyrządy i metody pomiaru wysokości opadów atmosferycznych 
7. Opad średni roczny dla stacji opadowej 
8. Metody obliczania opadu średniego zlewni
9. Przestrzenne zróżnicowanie wysokości opadu w Polsce
10. Proces intercepcji i jego uwarunkowania
11. Proces infiltracji 
12. Parowanie i ewapotranspiracja – potencjalna i rzeczywista
13. Retencja powierzchniowa i gruntowa
14. Odpływ powierzchniowy, podpowierzchniowy i gruntowy 
15. Odpływ jednostkowy, wskaźnik odpływu, współczynnik odpływu – jednostki miary, metody wyznaczania 
16. Bilans wodny zlewni 
17. Metody korygowania (wyrównywania) równań bilansowych 
18. Przestrzenne zróżnicowanie odpływu na obszarze Polski 
19. Definicja stanu wody, napełnienia i głębokości w przekroju poprzecznym koryta
20. Przyrządy i metody pomiaru stanów wody
21. Metody bezpośrednie pomiaru natężenia przepływu w ciekach
22. Metody pośrednie pomiaru natężenia przepływu w ciekach
23. Młynek hydrometryczny - zasada działania i pomiar prędkości
24. Przelewy i koryta pomiarowe
25. Metody znacznikowe pomiaru natężenia przepływu
26. Pomiary natężenia przepływu metodą akustyczną ADCP (Acoustic Doppler Current Profiler)
27. Krzywa natężenia przepływu – zasady opracowywania w przekroju kontrolowanym 
28. Krzywa natężenia przepływu – zasady opracowywania w przekroju niekontrolowanym 
29. Równanie krzywej natężenia przepływu, metody estymacji parametrów 
30. Przyczyny zmienności krzywej natężenia przepływu (niestacjonarność)
31. Wpływ obwałowania rzeki na krzywą natężenia przepływu
32. Histereza krzywej natężenia przepływu
33. Obliczenia prędkości średniej w przekroju poprzecznym koryta cieku 
34. Wyznaczanie współczynników redukcji letniej 
35. Wyznaczanie współczynników redukcji zimowej 
36. Źródła informacji hydrologicznej (materiały publikowane i niepublikowane)
37. Krótkookresowa stacja wodowskazowa – uzasadnienie jej zakładania
38. Związki wodowskazowe stanów wody – ich opracowywanie i praktyczne wykorzystanie
39. Związki wodowskazowe przepływów – ich opracowywanie i praktyczne wykorzystanie
40. Metody przenoszenia informacji hydrologicznej (metoda ekstrapolacji, metoda interpolacji) - warunki stosowania
41. Dobór zlewni podobnej – ogólne zasady i praktyczne wykorzystanie
42. Dane niezbędne przy stosowaniu metod statystycznych w hydrologii
43. Dane niezbędne przy stosowaniu metod genetycznych w hydrologii
44. Przyczyny i rodzaje niejednorodności ciągów pomiarowych stanów wody
45. Przyczyny i rodzaje niejednorodności ciągów pomiarowych przepływów
46. Metody badania jednorodności ciągów pomiarowych przepływów
47. Analizy danych pomiarowych wymagane przy opracowywaniu zależności statystycznych i genetycznych
48. Krzywa sumowa odpływu i jej praktyczne zastosowanie
49. Hydrologiczne zależności regionalne – klasyfikacja, zasady opracowywania i wykorzystywania
50. Przepływy i stany charakterystyczne główne I stopnia– metody określania
51. Przepływy i stany charakterystyczne główne II stopnia– metody określania
52. Krzywe częstości stanów i przepływów
53. Przepływy i stany konwencjonalne – sposoby ich określania
54. Określanie przepływów o oznaczonym czasie trwania i praktyczne ich wykorzystywanie
55. Stany charakterystyczne o określonym czasie trwania 
56. Określanie stanów charakterystycznych przy zmieniającym się przekroju poprzecznym koryta
57. Metody wydłużania krótkich ciągów przepływów
58. Metody określania przepływów charakterystycznych w zlewniach niekontrolowanych
59. Metody określania przepływów charakterystycznych w przekrojach niekontrolowanych na rzece kontrolowanej
60. Wzory empiryczne do określania przepływów charakterystycznych – warunki ich stosowania
61. Klasyfikacja rumowiska rzecznego ze względu na kryterium ruchu 
62. Klasyfikacja rumowiska rzecznego ze względu na pochodzenie
63. Przyrządy i metody pomiaru rumowiska rzecznego
64. Sposób wyznaczania rocznej ilości rumowiska unoszonego w określonym przekroju koryta przy wykorzystaniu danych pomiarowych
65. Sposób wyznaczania rocznej ilości rumowiska wleczonego w określonym przekroju koryta przy wykorzystaniu danych pomiarowych
66. Sposób określenia rocznej ilości rumowiska unoszonego i wleczonego odpływającego z małej niekontrolowanej zlewni rolniczej
67. Informacje hydrologiczne (w tym dotyczące rumowiska) niezbędne dla określenia żywotności zbiornika wodnego 
68. Krzywa uziarnienia rumowiska - sposób wyznaczania
69. Średnice charakterystyczne rumowiska rzecznego
70. Przepływ korytotwórczy – metody jego wyznaczania 
71. Zjawiska lodowe w rzekach
72. Zmiana prędkości przepływu w zależności od rodzaju występujących zjawisk lodowych
73. Zjawiska lodowe w jeziorach
74. Wpływ zjawisk lodowych na krzywą natężenia przepływu 
75. Przepływ w warunkach zlodzenia
76. Zależność pomiędzy prędkością przepływu, a stopniem zarastania koryta rzecznego
77. Wpływ zarastania koryt na krzywą natężenia przepływu
78. Składowe hydrogramu odpływu ze zlewni, metody ich wyznaczania 
79. Hydrogram jednostkowy odpływu ze zlewni
80. Chwilowy hydrogram jednostkowy odpływu ze zlewni
81. Modele matematyczne zlewni – ogólne zasady ich opracowywania i stosowania
82. Kryteria podziału (klasyfikacji) matematycznych modeli stosowanych w hydrologii
83. Definicja opadu efektywnego 
84. Czynniki wpływające na wysokość opadu efektywnego
85. Metody obliczania opadu efektywnego
86. Metoda SCS (Soil Conservation Service) określenia opadu efektywnego – zasady obliczania
87. Przykłady matematycznych modeli odpływu ze zlewni
88. Metody identyfikacji i weryfikacji modeli zlewni
89. Model Nasha - interpretacja liniowości zbiornika 
90. Geomorfologiczny model odpływu powierzchniowego 
91. Metody estymacji parametrów matematycznych modeli odpływu ze zlewni kontrolowanej
92. Metody estymacji parametrów matematycznych modeli odpływu ze zlewni niekontrolowanej
93. Modele transformacji fali wezbraniowej
94. Model Muskingum transformacji fali – metody estymacji parametrów
95. Wyznaczania współczynnika szorstkości w korytach naturalnych 
96. Ocena wpływu zmian użytkowania terenu na kształtowanie się odpływu 
97. Przedstawić różnicę stosowana w hydrologii metod: empirycznych, statystycznych, genetycznych i systemowych 

HYDROLOGIA - ZJAWISKA EKSTREMALNE

98. Niejednorodność genetyczna przepływów ekstremalnych (maksymalnych, minimalnych) 
99. Metody obliczania przepływów maksymalnych rocznych o określonym prawdopodobieństwie przewyższenia w przekroju kontrolowanym 
100. Obliczanie prawdopodobieństwa przewyższenia przepływu maksymalnych rocznych metoda alternatywy zdarzeń
101. Typy rozkładów prawdopodobieństwa stosowane w hydrologii 
102. Znaczenie przedziału ufności przy obliczaniu przepływów miarodajnych i kontrolnych 
103. Definicja wezbrania i powodzi
104. Przepływ graniczny wezbrania
105. Charakterystyki ilościowe wezbrań i metody ich wyznaczania
106. Podział i uwarunkowania genetyczne wezbrań i powodzi w Polsce
107. Czynniki hydrograficzne wpływające na kształtowanie się wezbrania i powodzi
108. Wpływ zagospodarowania powierzchni zlewni na kulminacje i czas trwania wezbrania
109. Wpływ obiektów hydrotechnicznych na kulminacje i czas trwania wezbrania
110. Parametry charakterystyczne fali powodziowej
111. Hipotetyczna fala powodziowa
112. Metody obliczania przepływów maksymalnych rocznych o określonym prawdopodobieństwie przewyższenia w przekroju niekontrolowanym 
113. Metoda Gradex KC – podstawowe założenia i warunki stosowania
114. Metoda Gradex ZN – podstawowe założenia i warunki stosowania
115. Określanie prawdopodobieństwa rocznego zjawiska występującego więcej niż jeden raz w roku
116. Metody estymacji parametrów modeli probabilistycznych (metoda kwantyli, metoda momentów, metoda największej wiarygodności) 
117. Metody statystyczne opisu wezbrań i niżówek (rozkłady jedno- i wielowymiarowe)
118. Określanie prawdopodobieństwa w zbiorze i prawdopodobieństwa rocznego zjawiska (wezbrań, niżówek) występującego k-razy w roku 
119. Testy statystyczne (parametryczne i nieparametryczne) stosowane w hydrologii
120. Podstawowe różnice w stosowaniu metod statystycznych i genetycznych w hydrologii
121. Metody weryfikacji hydrologicznych zależności statystycznych i genetycznych
122. Maksymalne wiarygodne wezbranie (MWW) – definicja, określanie, zastosowanie
123. Definicja niżówki, jej charakterystyki ilościowe – metody ich określania
124. Przepływy graniczne niżówek, kryteria hydrologiczne 
125. Czynniki decydujące o tempie rozwoju niżówki
126. Rola czynników antropogenicznych w formowaniu przepływów niskich
127. Susza atmosferyczna, glebowa i hydrologiczna
128. Przyczyny i etapy rozwoju niżówek 
129. Aproksymacja krzywej wysychania (krzywej recesji przepływu)
130. Metody obliczania przepływów minimalnych rocznych o określonym prawdopodobieństwie nieosiągnięcia w przekroju kontrolowanym – zasady doboru rozkładu, metody estymacji parametrów
131. Metody obliczania przepływów minimalnych rocznych o określonym prawdopodobieństwie nieosiągnięcia w przekroju niekontrolowanym 
132. Rodzaje powodzi i ich geneza 
133. Rodzaje prognoz hydrologicznych i ich wykorzystanie w gospodarce wodnej 

HYDROLOGIA W INŻYNIERII I GOSPODARCE WODNEJ

134. Cele i zadania gospodarki wodnej w Polsce
135. Ocena zasobów wodnych w zlewni 
136. Rodzaje retencji zlewni i ich wykorzystanie w gospodarce wodnej
137. Metody wyznaczania retencji zlewni
138. Bilans wodnogospodarczy - definicja i cele 
139. Różnice pomiędzy bilansem wodnym zlewni a bilansem wodnogospodarczym 
140. Metody wyznaczania składowych bilansu wodnogospodarczego
141. Dynamiczny bilans wodnogospodarczy
142. Zasady wyznaczania przekrojów bilansowych w rzekach (dla potrzeb bilansów wodnogospodarczych)
143. Dane hydrologiczne niezbędne do sporządzania dynamicznego bilansu wodnogospodarczego
144. Problem jednorodności ciągów przepływów w bilansach wodnogospodarczych
145. Warunki ciągłości i synchroniczności ciągów przepływów w przekrojach wodowskazowych wykorzystywanych w bilansach wodnogospodarczych
146. Przepływy gwarantowane – zasady obliczania
147. Przepływy dyspozycyjne
148. Przepływ nienaruszalny 
149. Przepływy wymagane (z uwagi na innych użytkowników zasobów wodnych) 
150. Deficyt wody – zasady określania
151. Rodzaje stanów i przepływów konwencjonalnych (umownych), ich wyznaczanie i wykorzystanie w gospodarce wodnej
152. Stan ostrzegawczy i alarmowy - zasady określania
153. Profile hydrologiczne przepływów charakterystycznych (SSQ, SNQ) i dyspozycyjnych 
154. Podstawowe informacje hydrologiczne wykorzystywane do wyznaczania wielkości pojemności użytkowej zbiorników retencyjnych
155. Podstawowe informacje hydrologiczne wykorzystywane do wyznaczania wielkości pojemności rezerwy powodziowej w zbiornikach retencyjnych
156. Przepływy miarodajne i kontrolne dla budowli hydrotechnicznych
157. Zasady działania suchych zbiorników w ochronie przeciwpowodziowej
158. Zasady działania polderów w ochronie przeciwpowodziowej 
159. Rola „małej retencji” w gospodarce wodnej
160. Charakterystyczne piętrzenia zbiorników retencyjnych
161. Podział pojemności zbiorników retencyjnych
162. Przepływ dozwolony i dopuszczalny
163. Techniczne metody zwiększania retencyjności zlewni
164. Nietechniczne metody zwiększania retencyjności zlewni
165. Rola prognoz hydrologicznych w gospodarowaniu zasobami wodnymi
166. Urządzenia i obiekty czynnej ochrony przeciwpowodziowej
167. Środki techniczne i nietechniczne ochrony przed powodzią
168. Rola osłony hydrologicznej i meteorologicznej w ochronie przeciwpowodziowej i gospodarce wodnej 
169. Urządzenia i obiekty biernej ochrony przeciwpowodziowej
170. Renaturyzacja cieków – uzasadnienie celowości, sposoby realizacji
171. Przykłady wykorzystywania prognoz hydrologicznych w gospodarce wodnej 
172. Niezbędne dane hydrologiczne do projektowania ujęć wód powierzchniowych
173. Zasady wymiarowania światła mostu i przepustu
174. Niezbędne dane hydrologiczne do projektowania i eksploatacji stawów rybnych
175. Strefy zagrożenia powodziowego - zasady wyznaczania 
176. Warunki zagospodarowania terenu zagrożonego powodzią 
177. Zastosowanie techniki GIS w określaniu stref zagrożenia powodziowego
178. Gospodarowanie wodą na zbiornikach w czasie wezbrań i powodzi
179. Określanie przepływów miarodajnych dla wymiarowania urządzeń odprowadzających wody opadowe z terenów zurbanizowanych 

PRZEPISY PRAWNE

180. Zarządzanie zasobami wodnymi
181. Instrumenty zarządzania zasobami wodnymi
182. Pozwolenia wodnoprawne – zasady ich wydawania
183. Zasady przeprowadzenia rozprawy administracyjnej
184. Tryb odwołania od decyzji administracyjnej
185. Organy właściwe w sprawach gospodarowania wodami.
186. Rola i zadania Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej.
187. Prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych, które wykonuje Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej i marszałek województwa 
188. Zasady ustalania linii brzegu cieków naturalnych, jezior i sztucznych zbiorników wodnych.
189. Obowiązki właściciela śródlądowych wód powierzchniowych.
190. Zakres powszechnego, zwykłego i szczególnego korzystanie z wód
191. Zasady ochrony wód
192. Warunki rolniczego wykorzystania ścieków
193. Zasady projektowania stref ochronnych ujęcia wody powierzchniowej
194. Nakazy, zakazy oraz ograniczenia w strefach ochronnych ujęć wód powierzchniowych
195. Zasady projektowania stref ochronnych ujęcia wód podziemnych 
196. Nakazy, zakazy oraz ograniczenia w strefach ochronnych ujęć wód podziemnych
197. Sposób ustanawiania strefy ochronnej ujęcia wody
198. Prawne zasady regulacji koryt cieków naturalnych
199. Prawne zasady melioracji wodnych
200. Podstawowe i szczegółowe urządzenia melioracyjne
201. Prawne aspekty ochrony przed powodzią i suszą
202. Obszary bezpośredniego i potencjalnego zagrożenia powodzią 
203. Zadania Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej
204. Rola i zadania rad gospodarki wodnej regionów wodnych
205. Zadania Państwowej Służby Hydrologiczno-Meteorologicznej
206. Cele i zadania planowania w gospodarowaniu wodami
207. Plany gospodarowania wodami na obszarze dorzecza
208. Warunki korzystania z wód regionu i zlewni
209. Rodzaje działalności wymagające pozwolenia wodnoprawnego
210. Zakres pozwolenia wodnoprawnego
211. Zakres operatu wodnoprawnego
212. Warunki wygaśnięcia i cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego
213. Instrumenty ekonomiczne w gospodarce wodnej
214. Dane i informacje gromadzone w katastrze wodnym
215. Kontrola gospodarowania wodami
216. Podstawowe cele tworzenia spółek wodnych
217. Wznoszenie obiektów budowlanych na obszarach zagrożonych powodzią
218. Organy właściwe do wydawania pozwoleń budowlanych lub przyjmowania zgłoszeń na roboty budowlane w zakresie budownictwa hydrotechnicznego
219. Organy właściwe w sprawach nadzoru budowlanego nad robotami budowlanymi 
220. Obiekty budowlane (budownictwa hydrotechnicznego) wymagające oceny oddziaływania na środowisko
221. Zasady zbiorowego zaopatrzenia w wodę
222. Podstawowe cele Ramowej Dyrektywy Wodnej 
223. Prawny podział wód płynących i stojących 
224. Jednolite części wód powierzchniowych, zasady ich wyznaczania
225. Sztuczne i silnie zmienione jednolite części wód
226. Cel Dyrektywy Rady i Parlamentu Europejskiego w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim
227. Definicja powodzi i ryzyka powodziowego
228. Wstępna ocena ryzyka powodziowego
229. Mapy zagrożenia powodziowego i mapy ryzyka powodziowego
230. Plany zarządzania ryzykiem powodziowym

ZAGADNIENIA I ZADANIA PROBLEMOWE 
Podać w punktach we właściwej kolejności tok postępowania oraz wymagane dane pomiarowe w przypadku:

1. Obliczenia przepływu przy określonym napełnieniu koryta o zadanym przekroju poprzecznym i spadku zwierciadła wody
2. Obliczania przepływów charakterystycznych stopnia II w zlewniach kontrolowanych
3. Wykonywania pomiaru przepływu przy wykorzystaniu młynka hydrometrycznego
4. Opracowania krzywej natężenia przepływu w przekroju kontrolowanym 
5. Opracowania krzywej natężenia przepływu w przekroju niekontrolowanym 
6. Obliczania krzywej sumowej odpływu ze zlewni 
7. Obliczania krzywej sum czasów trwania przepływów wraz z wyższymi
8. Obliczania opadu średniego w zlewni metodą wieloboków równego opadu 
9. Obliczania opadu średniego w zlewni metodą izochiet
10. Obliczania rzędnych opadu efektywnego metodą SCS
11. Wyznaczenia hydrogramu jednostkowego na podstawie danych pomiarowych 
12. Obliczania hydrogramu odpływu ze zlewni przy zastosowaniu hydrogramu jednostkowego
13. Opracowania geomorfologicznego modelu odpływu powierzchniowego ze zlewni
14. Obliczania przepływu w przekroju niekontrolowanym metodą podobieństwa hydrologicznego
15. Opracowania krzywej związku wodowskazów
16. Obliczania przepływów maksymalnych rocznych o określonym prawdopodobieństwie przewyższenia w przekroju wodowskazowym metodą alternatywy zdarzeń 
17. Obliczania przepływów maksymalnych rocznych o określonym prawdopodobieństwie przewyższenia w przekrojach niekontrolowanych 
18. Obliczania przepływów maksymalnych rocznych o określonym prawdopodobieństwie przewyższenia metodą Gradex ZN
19. Obliczania przepływów maksymalnych rocznych o określonym prawdopodobieństwie przewyższenia metodą Gradex KC
20. Obliczania przepływów minimalnych rocznych o określonym prawdopodobieństwie nieosiągnięcia w przekroju kontrolowanym 
21. Obliczania przepływów minimalnych rocznych o określonym prawdopodobieństwie nieosiągnięcia w przekrojach niekontrolowanych 
22. Określania zasobów dyspozycyjnych w przekroju ujęcia wody powierzchniowej
23. Opracowania profilu hydrologicznego dla wybranego przepływu charakterystycznego
24. Określania wybraną metodą przepływu nienaruszalnego w podanym przekroju cieku (np. poniżej ujęcia wody, zbiornika) wraz z uzasadnieniem 
25. Określania bilansu wodnego zbiornika retencyjnego lub jeziora
26. Określania krzywej uziarnienia rumowiska rzecznego
27. Określania intensywności wleczenia rumowiska przy zastosowaniu łapaczki
28. Obliczania rocznej masy rumowiska wleczonego w przekroju rzecznym przy wykorzystaniu danych pomiarowych
29. Obliczania rocznej masy rumowiska unoszonego w przekroju rzecznym przy wykorzystaniu danych pomiarowych
30. Określania przepływów w przekroju niekontrolowanym na rzece kontrolowanej (jak na rysunku)
31. Określania przepływów w przekroju położonym na dopływie niekontrolowanym rzeki kontrolowanej (jak na rysunku)
oraz
32. Wykreślić granicę zlewni na załączonej mapie topograficznej

wróć do poprzedniej strony